EGE ÜNİVERSİTESİ TÜRK DİLİ BÖLÜMÜ

UYGULAMA 2 (EKLER)

Arife GÜLSÜN

Aşağıdaki metinde geçen kelimelerde eklerin çeşidini bulup yazınız.

“Sigara içmek insanı aptallaştırır; düşünemeyecek ve şiir yazamayacak hâle getirir. O, avarelerin işidir, can sıkıntısı çeken, hayatlarının üçte birini uyku, üçte birini yeme içme ve başka gerekli ya da gereksiz şeylerle çarçur eden ve hayat kısa deseler bile geri kalan üçte biri ile de ne yapacaklarını bilmeyenler içindir.”

Gürsel AYTAÇ

Yanıt:

iç-mek: 1. Fiil kökü

1    2     2. F.İ Y.E

insan-ı: 1.İsim kökü

   1    2  2. Belirtme hal eki

aptal-la-ş-tır-ır: 1. İsim kökü

   1    2  3 4  5   2. İ.F.Y.E

                         3. F.F.Y.E

                         4. F.F.Y.E

                         5. Geniş zaman eki

düşün-eme-y-ecek: 1. Fiil kökü

    1      2    3    4     2.Olumsuz yeterlilik eki ( İktidarî fiilin olumsuzu)

                               3. Yardımcı ses

                               4. Gelecek zaman eki

yaz-ama-y-acak: 1. Fiil kökü

 1      2    3    4    2.Olumsuz yeterlilik eki ( İktidarî fiilin olumsuzu)

                           3. Yardımcı ses

                           4. Gelecek zaman eki

hâl-e : 1. İsim kökü

  1  2   2. Yönelme hali eki

getir-ir: 1. Fiil kökü

   1   2   2. Geniş zaman eki

avare-ler-in: 1. İsim kökü

   1      2   3  2. Çokluk eki

                    3. İlgi hali eki

iş-i-dir: 1. İsim kökü

 1 2 3    2. İyelik eki ( 3. tekil kişi)

             3. Bildirme eki

sık-ı-ntı-sı: 1. Fiil kökü

 1  2  3   4  2. Yardımcı ses

                  3. F.İ.Y.E

                  4. İyelik eki ( 3. tekil kişi)

çek-en: 1. Fiil kökü

  1    2  2. F.İ.Y.E

hayat-ları-nın: 1. İsim kökü

    1    2      3   2. İyelik eki ( 3. çoğul kişi)

                       3. İlgi eki

üç-te: 1. İsim kökü

 1  2   2. Bulunma hali eki

bir-i-n-i: 1. İsim kökü

 1  2 3 4  2. İyelik eki ( 3. tekil kişi)

               3. Yardımcı ses

               4. Belirtme hali eki

ye-me: 1. Fiil kökü

 1  2     2. F.İ.Y.E

iç-me:  1. Fiil kökü

 1  2     2. F.İ.Y.E

gerek-li: 1. İsim kökü

   1     2  2. İ.İ.Y.E

gerek-siz: 1.İsim kökü

   1      2    2. İ.İ.Y.E

şey-ler-le: 1. İsim kökü

  1   2   3   2. Çokluk eki

                 3. Vasıta hali eki

ed-en: 1. Fiil kökü

 1  2   2. F.İ.Y.E

de-se-ler: 1. Fiil kökü

 1  2    3   2. Şart kip eki

                3. 3 çoğul kişi ( 1. tip şahıs ekleri)

kal-an:  1. Fiil kökü

 1   2     2. F.İ.Y.E

yap-acak-ları-n-ı: 1. Fiil kökü

 1       2     3   4  5 2. F.İ.Y.E

                             3. İyelik eki ( 3. çokluk eki)

                             4. Yardımcı ses

                             5. Belirtme hali eki

bil-me-y-en-ler: 1. Fiil kökü

 1   2   3  4    5   2. Olumsuzluk eki

                          3. Yardımcı ses

                          4. F.İ.Y.E

                          5. Çokluk eki

için-dir: 1. İsim kökü

  1    2   2. Bildirme eki