ANLATIM BOZUKLUKLARI
Çarşamba, Mart 7, 2007 · Kategori: DIL BILGISI
ANLATIM BOZUKLUKLARI İLE İLGİLİ AÇIKLAMALI ÖRNEKLER
1- Problemleri karşılıklı anlayış ve birlik içinde çözeceğiz.
Tamlama yanlışı, karşılıklı birlik olmaz.
2- Ekşi yiyecekleri az (yerdi), acıyı ise hiç yemezdi.
Yüklem eksikliği, "az yemezdi" gibi bir anlam ortaya çıkıyor.
3- Bu yazıyı değil okumak, anlamak bile imkânsız.
Mantık yanlışı, "okumak"la "anlamak" yer değiştirmeli.
4- Önümüzdeki haftanın önemli programlarını hatırlatmaya çalıştık.
"Hatırlatma" geçmişte yaşanan olaylar için kullanılır.
5- Ben ona ağabey (derdim), o da bana kardeşim derdi.
Yüklem eksikliği.
6- Toplantıda pasta ve meyve suyu ikram edildi.
Tamlama yanlışı, "ve" bağlacı pasta suyu gibi bir yanlış ifadeye yol açıyor.
7- Biricik arzum bu yılki sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir.
Kelimenin aldığı ek yanlış; "kazanmak" yerine "kazanmanız" ya da "girmenizdir" yerine "girmektir.
8- Fabrika ticarî ve polis otosu üretimine geçen yıl ara verdi.
Tamlama yanlışı; "ticarî otosu" denmez, "ticarî oto" denir.
9- Bu işi ben ve sen yapmalısınız.
Özne-yüklem uyuşmazlığı, özne birinci ve ikinci şahıs olunca yüklem I. çoğul olur, yani "yapmalıyız" denmelidir.
10- Kendisine bütün sınıf adına teşekkür eder ve (kendisini) tebrik ederim.
Herhangi bir öğenin eksikliği, sıralı cümlelerde sık karşılaşılan ve ÖSS'de en çok sorulan yanlışlıklardan biri.
11- Yarının mutlu günlerine özlem duyuyorum.
Özlem geçmişe duyulur.
12- Bu bölge coğrafî ve iklim açısından ilgi çekici özelliklere sahiptir.
"Ve" bağlacının yol açtığı yanlışlık; "coğrafî açıdan" denir. ÖSS'de genellikle sorulan bir bozukluk. Bağlaç görür görmez bu tip bir yanlışlık olup olmadığı kontrol edilmeli.
13- Hiçbiri anlatılanlara inanmıyor, (herkes) kendi fikrinde ısrar ediyordu.
Özne eksikliği.
14- Yeni durağa (yeni) gelmişti ki otobüs hemen geldi.
Yeni olan durak değil; kelime yanlış yerde.
15- Bir yıl boyunca devamlı çalış(ıl)arak kazanıldı.
Etken-edilgen fiil uyuşmazlığı.
16- Bu yasadan özel ve kamu kuruluşlarında çalışanlar yararlanacak.
Tamlama yanlışı; "özel kuruluşlar" denir.
17- Dünkü toplantıda Ali bana okul arkadaşını tanıştırdı.
"Bana tanıttı" ve "benimle tanıştırdı" denmelidir.
18- Beyin zarı iltihapları iyi tedavi edilmezse ölüme hatta sara nöbetlerine yol açabilir.
"Hatta" bağlacı daha kötü bir durum olduğunu ifade ediyor; bu yüzden "sara nöbeti" önce söylenmelidir.
19- Her yolda kalan (her) insana yardım etmeliyiz.
Kelime yanlış yerde.
20- Bu tür konuşmalar gözlerimi yaşartırlar.
Organlar özne olduğu zaman yüklem çoğul olarak kullanılmaz.
21- Geçen ay yayımlanan aylık dergilerin birinde okudum, gördüm.
Doğru bir cümle idi; ama anlatım bozukluğu vardır diye bir şartlanma söz konusu olduğu için eminim kendinizce yanlışlar bulmuşsunuzdur. Bu da ÖSS'deki soruların zorluklarından birini göstermektedir. O da doğru cümlelerde bile yanlış aramak zorunda kalınmasıdır.
22- Şüphesiz ki bu sözleri bazı öğrenciler duymuş olmalı.
Mantık yanlışı.
23- Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur.
"Başarısını" olmalı.
24- Bu kitap yayınevinin ölümünün 10. yıl dönümünde ünlü şairin (yüce anısına armağandır.
Kelime yanlış yerde.
25- Kitap için kendisine verilen paranın eksik (olduğunu) ve yeterli olmadığını söyledi.
Yardımcı fiil eksikliği.
26- Herkes onu görmek istemiyordu.
"Herkes" yerine "hiç kimse" denmeli; olumlu-olumsuz uyumsuzluğu.
27- Japonya’daki arkadaşıyla on yıl boyunca karşılıklı mektuplaşmış.
Gereksiz kelime; "mektuplaşma" zaten karşılıklı olur.
28- Büyüklere gereken saygıyı göstermeli ve (onları) incitmemeliyiz.
Nesne eksikliği.
29- Hiçbiri anlatılanları tam anladı.
"Hiç biri" yerine "herkes" ya da "anladı" yerine "anlamadı" denmeli; olumlu-olumsuz uyumsuzluğu.
30- Bu erikler çok tatlıdırlar.
Tekil-çoğul yönünden özne-yüklem uyuşmazlığı; "tatlıdır" denmeli.
31- Yanına gidin, konuşup derdinizi anlatın.
Gereksiz kelime.
32- Bu konuda söylenenlere inanıyor, (söylenenleri) her yerde öne sürüyordu.
Nesne eksikliği.
33- Ağaç bayramında ben de birkaç fidan ektim.
"Ek-" fiili tohum için kullanılır; "dik-" denmeli.
34- Her ne kadar iyi hazırlan(ıl)mışsa da istenilen sonuc(u) alamadı.
Etken-edilgen uyuşmazlığı; ya "hazırlanmışsa" ya da "sonuç alınamadı" denmeli.
35- Karaya yaklaşıyor mu, (karadan) yoksa uzaklaşıyor muyuz?
Tümleç eksikliği.
36- Hiç kimse bu paraya bu işi yapar.
"Hiç kimse" yerine "herkes" ya da "yapar" yerine "yapmaz" denmeli; olumlu-olumsuz uyumsuzluğu.
37- Erzurum’da hava sıcaklığı sıfırın altında eksi otuz dolaylarındaydı.
Gereksiz sözcük
38- Güç ve müşkül zamanlarda üstüne düşeni yerine getirir.
Gereksiz sözcük
39- Mutlaka bugün çocukluk arkadaşını belki arayacak.
Mantık yanlışı.
40- Öğrencileri, teşvik etmeli, yüreklendirmeli, (onlara) destek olmalıyız.
Tümleç eksikliği.
41- Şirketteki mevcut ikilik günden güne büyüyor.
Gereksiz sözcük
42- Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi.
Birbiriyle karıştırılan kelime; "ayrıcalık" himaye anlamına gelir; burada "farklılık" denmeli.
43- Yeni kaydolan öğrencilerin bu kadar çekimser davranmalarına bir anlam veremiyorum.
Birbiriyle karıştırılan kelime; "çekingen" denmeli.
44- Son dakikada attığı golle takımının galip gelmesine yol açtı.
Yanlış anlamda kullanılan kelime; "yol aç-" olumsuz işler için kullanılır.
45- Sınavı düzenli çalışmasına karşın kazandı.
"Karşın" deyince "kazanmadı" demesi gerekirdi.
46- Ülkemizde bu tür ameliyatlarda ölüm şansı Avrupa’da yapılanlardan ancak yüzde bir fazladır.
"Şans" yerine "ihtimal" denmeli, yanlış anlamda kullanılan sözcük.
47- Aşağı yukarı bundan tam iki yıl önceydi.
Mantık yanlışlığı.
Kalıcı Bağlantı Yorum ( 6 ) Yorum yaz! Arkadasina Gönder!
6 yorum yazılmıştır
Yazan: isimsiz | Tarih: 2008-10-30 14:19:47Konu: ödev
Yazan: Umut Benzer | Tarih: 2008-05-04 18:56:57çook sağolun ödevime yardımcı oldunuz ama fazla teşekkür beklemeyin çünkü ıııııııııı beğenmedim yani fena değil
Konu: 21
Yazan: isimsiz | Tarih: 2007-12-30 23:53:16"21- Geçen ay yayımlanan aylık dergilerin birinde okudum, gördüm.
Doğru bir cümle idi; ama anlatım bozukluğu vardır diye bir şartlanma söz konusu olduğu için eminim kendinizce yanlışlar bulmuşsunuzdur."
Eh gerçekten de bulmuştum. :) Ama o kadar bozuk cümleler arasında bunda da bir şeyler bulmamak mümkün değil.
Konu: niye yanlış yazıyor
Yazan: isimsiz | Tarih: 2007-06-17 22:19:39SALAK MIDIR
Konu: noktalama ile bozukluk giderilebilir mi?
Yazan: isimsiz | Tarih: 2007-05-11 09:23:43örneğin 24. cümle kelime gurubu yanlış yerde kullanılıyor ve anlamda belirsizlik oluşuyor. Burda noktalama işaretleriyle(virgülle özellikle) belirsizlik giderilirse anlatım bozukluğu ortadan kalkar mı?
Konu: abc
Yazan: isimsiz | Tarih: 2007-04-02 18:19:5023.cümlede başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur,diyerek iğneleme yapılıyor olamaz mı?gerçi başarısını diyerekte iğneleme yapılıyor olabilir ama ozaman da mantık hatası oluyor.acele cevap...teşekkürler
İğneleme bir sanattır. Yerinde kullanıldığında başarılıdır. Burada cümlelerdeki anlatım bozukluğunu tespit etmeye çalışıyoruz. İğnelemeyi de ancak "başarısını düzensiz çalışmasına borçludur" dersek yapabiliriz. Fakat bu cümleyi farklı anlatım kalıpları içerisinde, anlatılmak istenen şeyin niteliğine uygun olarak değişik şekillerde düzenlemek de mümkündür. "Başarısını düzenli çalışmasına borçludur", Başarısızlığının sebebi düzensiz çalışmasıdır" vb...
Düzenleyen arifegulsun gün: 11/5/2007 saat: 10:30
Konu: sss
guzel olmus ama tanımlarınıda yazsaydınız