KONYA MANİLERİ

 

Konya'da kadınlar kızlar bir yere toplandıklarında, evvelce yazılmış manilerin içinde bulunduğu bir torbayı ortaya getirirler ve çocuklardan birine herkesin talihine kura çektirirler. Çıkan kağıtları hanımlardan biri okur. Manisi iyi çıkan sevinir, iyi çıkmayan kederlenir ve böylece hoş vakit geçirilmiş olurdu.

 

MANİLER

Açıldı hep çiçekler
Uçuşur kelebekler
Ne çiçek ne kelebek
Gönlüm hep onu özler
Asmada kuru dal var
Güzelde pembe şal var
Beni sana vermezler
Var git Allah'a yalvar
Ah buğdayım buğdayım
Sereyim kurudayım
Geçme kapım önünden
Ben seni unudayım
Elek üstünde elek
Aman vermiyor felek
Benim de bir yarim var
Dünya da huri melek
Bu gün günlerden Salı
Belinde acem şalı
Gören çeksin maşallah
Kimin var böyle yari
Şu dağlar kireç olsa
Davarı erkec olsa
Güzel çirkin istemem
Sevdiğim güleç olsa
Hey çifçiler çifçiler
Öğendire dürttüler
Sen gibi maniciyi
Beş paraya ettiler
Yandım yandım kül oldum
Bir esmere kul oldum
Kuş dili bilmez iken
Öğrendim bülbül oldum

Davras yörük evleri
Şehirdedir beyleri
Hacı Çetme'ye gelmiş
Oynar, güler dilleri.


KAYNAK:http://www.konyaa.com/konya_turkuleri.html

 

 KONYA BOZKIR MANİLERİ

“Pencirede pul buldum.
Yârim evlenmiş duydum.
Evlenirse evlensiñ.
Ben üstünüñü buldum.

Alacası dikleme.
Golları ilikleme.
Bendeñ sana fayda yok.
Ayazlarda bekleme.


 

Harmaña guyu gazdım.
Yar okudu, beñ yazdım.
Yâr yanındañ gelirkeñ.
Düştüm de öleyazdım.


 

Bizim motur (motor) gırmızı,
Dolaşıyor Bozgır’ı,
Benim sevdiğim insan,
Bozgırımın yıldızı.”


 

“Bozgır’ın minaresi,
Yandadır eklemesi,
Dak bir nişan yüzüğü,
Golaydır beklemesi.


 

Ak tekeyi güderim,
Emmimgile giderim.
Emmim gızın virmezse,
Şu Bozgır’dan giderim.


 

Gamayı çaktım daşa (taşa),
Geliyor İsmet Paşa,
Orduñula Askerinle,
Atatürk binler yaşa.”


 

     Araştırmalarımızda Bozkır İlçesi ile bağlı kasaba ve köylerinin manileştirilmiş hallerinin de tespiti yapılmış olup, bunlar aşağıda sunulmuştur:


 

“Asarlık yolları,
Sallanan gürgen dalları.
Kabrime mertek olsun.
Sevdiğimin kolları.


 

Aydınkışla uludur.
Bozkır’ın yoludur.
Şu zavallı yüreğim.
Sevda ile doludur.


 

Bozkır güzel ama,
Yolu yokuş olmasa,
Bozkır’ da durmam ben,
Yeşil gözlü yar olmasa.


 

Çağlayan’ın yolları,
Parke taştan döşeme.
Erkek isen sevdiğim,
Beni elden aldırma.


 

Dere’yi öğerler.
Yolda susam döverler.
Dere’li yiğitler.
Ölene dek severler.


 

Fart’ın yolu taşlık,
Fena şeydir sevdalık.
Sen çiçek, ben yaprağı.
Hangi dallarda açtık.


 

Kozağaç ıracık,
Yollarım var daracık.
Benim güzel yarim pek güzel.
Ağzı burnu ufacık.


 

Üçpınar’ın çamları,
Leylam giymiş alları.
Bana mehil görmemiş.
Allah’ın zalımları.”
KAYNAK:http://www.bozkir.net/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=23
 

Yüzümde çifte benler,
Hayran oldu görenler
Bilmem nasıl vazgeçe.,
Sana gönül verenler.

 

Maşrapanın kalayı,
Kızlar çeker halayı,
Allah için söyleyin,
Var mı aşkın kolayı.

 

Duvağı telli gelin,
Gümüşten elli gelin,
Buğulu gözlerinden
Sevdiğin belli gelin.

 

Yıldırım vurdu bizi,
Dal gibi kırdı bizi,
Araya girdi düşman,
Dağlar ayırdı bizi.

 

Gün kavuştu ırakta,
Gözüm karada akta,
Herkesin yari geldi,
Benim yarim uzakta.

 

Ekim ektim düzlere
Diken oldum gözlere
İşte ben gider oldum
Ayaş kalsın sizlere

 

Toprağında taşında,
Benleri var kaşında,
Sen bahar içindesin,
Bense ömrüm kışında.

 

Karşıdaki gök ekin
Aldırdım elimdekin
Her soran benzim sorar
Sormazlar kalbimdekin

 

Su içtim kana kana,
Sular akar ne yana,
Yüzün birgün görmedim,
Bilmem gidem ne yana.

 

Kara tavuk olmadın mı
Dallara konmadın mı
Şebek yüzlü kaynanam
Sen gelin olmadın mı.

Kına Gecesinde Söylenen Maniler:

Merdiven indirdiler
Saltana bindirdiler
Kızım seni kahır eline gönderdiler
Ağlar silinir, silinir ağlar.

Merdivenin altı kuyu
Kulaçladım altı suyu
Kız ananın eski huyu
Ağlar silinir, silinir ağlar.

Odlarda yeri kalan
Menciliste yeri kalan
Sofralarda eli kalan
Ağlar silinir, silinir ağlar.

Atladı gitti eşiği
Sofrada kaldı kaşığı
Kız ananın aşığı
Ağlar silinir, silinir ağlar.

Gelin geldi evimize
Şenlik kuruldu köyümüze
Hoş geldin allı gelin
Sefa geldin pullu gelin

Eğer gelinim iyi olursan
Biz de seni överiz
Kötü olursam gelinim
Hepimizde döveriz.

Eğer gelinim iyi olursan
İşte dip bacak
Kötü olursan gelinim
Baltaynan nacak.

Kızım kınan kutlu olsun
Benda dilin tatlı olsun
Çağırın gelsin kızın anasını
Kız gelin oldu görsün.

Baban çarşıya vardı mı
Alını yeşilini aldı mı
Şuda kızıma dedi mi
Haydi kızım kutlu olsun

Burada dilin tatlı olsun
Merdivenin altı kuyu
Kulaşladım aldım suyu
Kız ananın eski huyu

Haydi kızım kınan kutlu olsun
Burada dilin tatlı olsun
Çağırın gelin kızın anasını
Kızı geldin oldu görsün


Hani bu kızın anası
Önünde mumlar yanası
Çağırın gelsin kızın anası
Kız gelin oldu görsün

Allah muradını verdi bugün
Anasını kızsız koyan
Evlerini ıssız koyan
Testisini susuz koyan

Çağırın gelsin kızın anası
Kızı gelin oldu görsün
Allah muradını verdi bugün

Merdivenden indirdiler
Saltanata bindirdiler
Kahır evine gönderdiler
Haydi kızım kınan kutlu olsun

Burada dilin tatlı olsun
Çağırın gelsin kızın anasını
Kızı gelin oldu görsün
Allah muradını verdi bugün

Atladım çıktım eşiği
Sofrada kaldı kaşığı
Kız anasına danışır mı?
Haydi kızım kınan kutlu olsun

Hem orda hem burada dilin tatlı olsun.
Mercimek ektim bitti mi
Ankara yolunu tuttu mu
Durun bakın anasına

Kızını unuttu mu,
Haydi kızım kınan kutlu olsun
Haydi kızım kınan kutlu olsun
Hem orada, hem burada günün mutlu olsun.

Davulcu Manileri:

Ramazan'ın onbeşinden sonra davulcular bahşiş toplarlar, toplarken de şu manileri söylerler:

Davulumun ipi kaytan,
Kalmadı sırtıma mintan,
Virin ağlaar bahşişim,
Alayım sırtıma mintan

Ne uyursun ne uyursun,
Bu uykudan ne bulursun,
Al aptesti kıl namazı
Cenneti alayı bulursun.

Hayalıklar halayıklar
Ocak başında uyuklar
Davulumun sesini duyunca
Pirincin daşını ayıklar.

Yeni cami direk ister
Bunu söylemeye yürek ister
Benim karnım toktur ama
Arkadaşım börek ister.

KAYNAK:http://www.konyakulturturizm.gov.tr
 

Yorum Yaz